آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٤ - كتابشناسى توصيفى ملاصدرا - حقدار على اصغر

كتابشناسى توصيفى ملاصدرا
حقدار على اصغر

(منابع زندگى، آثار و افكار)
كتابشناسى حاضر در دو بخش تنظيم شده است: بخش اول به معرفى آثارى كه در خصوص شرح حال و افكار ملاصدرا نگاشته شده اند، مى پردازد كه در دو قسمت جداگانه مقالات و كتابها آمده است.
در بخش دوم، آثار و تأليفات خود ملاصدرا معرفى شده است و حدالامكان به ذكر تعداد دفعاتى كه به چاپ رسيده اند و يا مقالاتى كه درباره كتاب مورد معرفى نگاشته شده و يا احياناً نقدى كه در رابطه با آن انجام گرفته، پرداخته است. فهرست آثار ملاصدرا بر پايه معرفيهاى قبلى بزرگان بوده و اگر بعد از آنان رساله يا نوشته اى تازه به دست آمده، به آن فهرست ها اضافه شده است.
ولى درباره زندگى و افكار صدرالمتألهين كتابنامه مستقلى تنظيم و ارائه نشده است و به اين لحاظ نوشته حاضر خالى از نواقص نخواهد بود و شايد مطالب و مقالاتى از قلم افتاده باشد كه تذكر آنها موجب امتنان نگارنده بوده تا در ارائه تكميلى و جامع (كتابشناسى حكمت متعاليه) گنجانيده شود. بخش اول: كتابها و مقالات منتشر شده درباره زندگى و افكار ملاصدرا
يك: كتب(فارسى، عربى، انگليسى، آلمانى):
١ ـ آشتيانى، سيد جلال الدين، شرح حال و آراء فلسفى ملاصدرا. مشهد، ١٣٤٠ش، (چاپ دوم تهران، ١٣٦٠ش، انتشارات نهضت زنان مسلمان، دفتر ١٠٤) ٢٤٠ صفحه.
اين رساله نخستين اثر مستقل در زبان فارسى بوده كه بمناسبت چهارصدمين سال تولد صدرالمتألهين در بيان افكار خاص وى تأليف شده است.
٢ ـ آل ياسين، جعفر، صدرالدين شيرازى مجدد الفلسفه الاسلاميه، بغداد، ١٣٧٥ق، مطبعه المعارف.
٣ ـ حسن زاده آملى، حسن، قرآن و عرفان و برهان از هم جدائى ندارند. تهران، ١٣٧٠ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، شماره ٦٦٤، ١٠٥ صفحه.
٤ ـ خواجوى، محمد، لوامع العارفين فى احوال صدرالمتألهين، تهران، ١٣٦٦ش، انتشارات مولى، ٢٤٧ صفحه.
٥ ـ راشد، حسنعلى، دو فيلسوف شرق و غرب (صدرالمتألهين و اينشتين)، تهران، ١٣١٨ش، چاپ دوم ١٣٤٦ش، چاپ سوم ١٣٥٥، مؤسسه انتشاراتى فراهانى، ١٥٠ صفحه.
٦ ـ زنجانى، ابو عبداللّه، الفيلسوف الفارسى الكبير صدرالدين شيرازى، دمشق، ١٩٣٦م، المفيد.
٧ ـ سجادى، سيد جعفر، مصطلاحات فلسفى صدرالدين شيرازى، چاپ دوم، تهران، ١٣٦٠ش، انتشارات نهضت زنان مسلمان، دفتر ٥٠، شانزده « ٢٦١ صفحه.
٨ ـ فضل الرحمن، فلسفه ملاصدرا، نيويورك، ١٩٧٥م، انتشارات دانشگاه دولتى نيويورك، ٢٧٧ صفحه، به زبان انگليسى:The philosophy of Mulla Sadra
٩ ـ كربن، هانرى، ملاصدرا، ترجمه و اقتباس: ذبيح اللّه منصورى، تهران، چاپ پنجم ١٣٧٢ش، سازمان انتشارات جاويدان، ٣٨٥ صفحه.
١٠ ـ مشكوة الدينى، دكتر عبدالمحسن، نظرى به فلسفه صدرالدين شيرازى (ملاصدرا)، تهران، چاپ دوم ١٣٦١ش، انتشارات آگاه، ٢٣٠ صفحه.
١١ ـ نصر، سيدحسين، حكمت متعاليه و صدرالدين شيرازى، لندن، ١٩٧٨م، به زبان انگليسى:
Sadr al-Din shirazi and his Transcendent Theosophy
١٢ ـ نصر، سيدحسين، (به اهتمام و مقدمه)، يادنامه ملاصدرا، تهران، ١٣٤٠ش، انتشارات دانشگاه.
١٣ ـ هورتن، ماكس، نظام فلسفى شيرازى، استراسبورگ، ١٩١٣م،
به زبان آلمانى: Das philophische Sustem von Schirazi
دو: كتبى كه بخشى از آنها به افكار و زندگى ملاصدرا اختصاص دارند:
١ ـ آشتيانى، سيدجلال الدين، منتخبات فلسفى از صدرالحكماءصدرالدين شيرازى، در منتخباتى از آثار حكماى الهى ايران، ج١، تهران، ١٣٥٠ش، قسمت ايرانشناسى انستيتو ايران و فرانسه، چاپ دوم، ١٣٦٣ش، مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى، قم، صفحه ٩٨.
٢ ـ احمدى، احمد، حركت جوهرى و رابطه آن با خلق جديد، در سير عرفان و فلسفه در جهان اسلام (مجموعه مقالات سومين كنگره فرهنگى)، تهران، ١٣٦٧ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، صفحه ١١٩.
٣ ـ امين، سيدمحسن، المولى صدرالدين بن ابراهيم الشيرازى، در اعيان الشيعه، ج٧، بيروت، چاپ دوم تهران، دارالتعاريف، صفحه ٣٢١.
٤ ـ بيدار فر، محسن، حول الكتاب و المؤلف(ملاصدرا)، در تفسير القرآن الكريم(مقدمه)، ج١، قم، ١٣٦١ش، انتشارات بيدار، صفحه ١١.
٥ ـ پرتو، ابوالقاسم، جنبش گوهرى، در انديشه هاى فلسفى ايران، تهران، ١٣٧٣ش، انتشارات اساطير، صفحه ٢٨٣.
٦ ـ جوادى آملى، عبداللّه، حكمت متعاليه و حكيم متأله، در شرح حكمت متعاليه(اسفار اربعه)، بخش يكم از جلد ششم، تهران، ١٣٦٨ش، انتشارات الزهراء، صفحه ٣٧.
٧ ـ حسن زاده آملى، حسن، عرفان و حكمت متعاليه، در دومين يادنامه علامه طباطبائى، تهران، ١٣٦٣ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، صفحه ٩.
٨ـ سروش، عبدالكريم، نهاد ناآرام جهان، تهران، موسسه فرهنگى صراط، ٨٧صفحه.
٩ ـ حقيقت، عبدالرفيع،ملاصدراى شيرازى، در تاريخ علوم و فلسفه ايرانى از جاماسب حكيم تا حكيم سبزوارى،تهران، ١٣٧٢ش.
١٠ ـ حلبى، على اصغر، صدرالدين شيرازى، در تاريخ فلسفه در ايران و جهان اسلامى، تهران، ١٣٧٣ش، انتشارات اساطير، صفحه ٤٧٢.
١١ ـ خوانسارى، محمد، محمدبن ابراهيم شيرازى، در روضات الجنات، ح٢، طهران، ١٣٠٦ق، چاپ سنگى، صفحه ٣٣١.
١٢ ـ خواند مير، غياث الدين، ملاصدرا، در ملحقات روضة الصفا، رضا قلى خان هدايت، طهران، ج٨، ١٢٧٠ق، چاپ سنگى، صفحه ١٢٩.
١٣ـ داناسرشت، اكبر، افكار سهروردى و ملاصدرا با خلاصه اى از حكمت الاشراق و اسفار، تهران، ١٣١٦ش،
١٤ ـ سجادى، سيدجعفر، حركت از ديدگاه ملاصدرا، در سير عرفان و فلسفه در اسلام (مجموعه مقالات سومين كنگره فرهنگى)، تهران، ١٣٦٧ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، صفحه ٢٣٧.
١٥ ـ عابدى شاهرودى، على، گفتار در حركت جوهرى و خلق جديد، در سير عرفان و فلسفه در جهان اسلام (مجموعه مقالات سومين كنگره فرهنگى)، تهران ١٣٦٧ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، صفحه ١٩٣.
١٦ ـ عابدى شاهرودى، على، اصول و تطور فلسفه، در (مقدمه) مفاتيح الغيب، ملاصدرا، ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، چاپ دوم ١٣٧١ش، انتشارات مولى، صفحه ٦٧.
١٧ ـ فخرى، ماجد، توسعه بعدى حكمت اشراق: صدرالدين شيرازى(ملاصدرا) و اخلافش، در سير فلسفه در جهان اسلام، ترجمه فارسى زير نظر نصراللّه پور جوادى، تهران، مركز نشر دانشگاهى، ١٣٧٢ش، صفحه ٣٢٥.
١٨ ـ كربن، هانرى، ملاصدرا شيرازى و شاگردان او، در تاريخ فلسفه اسلامى، ج٢، ترجمه جواد طباطبائى، تهران، ١٣٧٠ش، انتشارات كوير با همكارى انجمن ايرانشناسى فرانسه، صفحه ١٥٧.
١٩ ـ لاهورى، اقبال، صدرالدين شيرازى، در سير فلسفه در ايران، ترجمه آريان پور، تهران، ١٣٤٧ش، چاپ چهارم، ١٣٥٧ش، انتشارات اميركبير، صفحه ١٣٠.
٢٠ ـ مدرسى چهاردهى، مرتضى، در تاريخ فلاسفه اسلام، ج١، تهران، ١٣٣٦ش، انتشارات علمى، صفحه ١٧٩.
٢١ ـ مدرس تبريزى، محمدعلى، ملاصدرا، در ريحانة الادب، ج٢، طهران، ١٣٣١ش، مطبعه سعدى، صفحه ٤٥٨.
٢٢ ـ مطهرى، مرتضى، حكمت صدرالمتألهين، در مجموعه آثار، ج١٣، تهران، ١٣٧٣ش، انتشارات صدرا، صفحه ٢٤٩.
٢٣ ـ مطهرى، مرتضى، فلسفه ملاصدرا، در مجموعه آثار، ج١٣، تهران، ١٣٧٣ش، انتشارات صدرا، صفحه ٢٧١.
٢٤ ـ مشكوة الدينى، عبدالمحسن، بساط تصديق به روش صدرالدين شيرازى و ارتباط اين مسأله با مسأله كثرت يا وحدت وجود، منطق و مباحث الفاظ(مجموعه متون و مقالات تحقيق)، به اهتمام مهدى محقق و توشى هيكو ايزوتسو، انتشارات دانشگاه تهران، ١٣٧٠ش، ص ٤٠٧.
٢٥ـ نصر، سيدحسين، صدرالدين شيرازى(ملاصدرا)، در تاريخ فلسفه در اسلام، ج٢، ترجمه فارسى زير نظر نصراللّه پورجوادى، تهران، ١٣٦٨ش، مركز نشر دانشگاهى، صفحه ٤٧٥.
٢٦ ـ نصر، سيدحسين، ملاصدرا در هندوستان، در : ١ـ مجله راهنماى كتاب، سال چهارم، ديماه ١٣٤٠، ٢ـ معارف اسلامى در جهان معاصر، تهران، ١٣٤٧ش، چاپ دوم ١٣٥٣ش، چاپ سوم ١٣٧١ش، شركت سهامى كتابهاى جيبى با همكارى مؤسسه انتشارات اميركبير، صفحه ١٢٣.
٢٧ ـ نصر، سيدحسين، آشنايى با ملاصدرا در مغرب زمين، در: ١ـ كتاب يادنامه ملاصدرا، طهران، ١٣٤٠ش، ٢ـ معارف اسلامى در جهان معاصر، تهران، ١٣٤٧ش، چاپ دوم ١٣٥٣ش، چاپ سوم ١٣٧١ش، شركت سهامى كتابهاى جيبى با همكارى مؤسسه انتشارات اميركبير، صفحه ١٣٣.
٢٨ ـ مظفر، شيخ محمدرضا، ترجمه المؤلف (ملاصدرا)، در (مقدمه) اسفار اربعه، ملاصدرا، بيروت، الطبعه الثالثه، ١٩٨١م، دارالاحياء التراث العربى، صفحه الف.
٢٩ ـ نعمه، شيخ عبداللّه، ملاصدرا، در فلاسفه شيعه، ترجمه سيد جعفر غصبان، تهران، ١٣٦٩ش، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى، صفحه ٤٧٧.
سه: مقالاتى كه درباره زندگى و افكار و آثار ملاصدرا نوشته شده اند:
١ ـ آشتيانى، سيدجلال الدين، انتقاد بر انتقاد، مجله راهنماى كتاب، س٦، ش ٤و٥، تير و مرداد ١٣٤٢.
٢ ـ آشتيانى، سيدجلال الدين، انتقاد بر انتقاد بر انتقاد، مجله راهنماى كتاب، س ٦، ش ١و٢، فروردين و ارديبهشت ١٣٤٢.
٣ ـ الآشتيانى، السيدجلال الدين، اصالة الوجود عند صدرالدين الشيرازى، تعريب: السيد عمار ابورغيف، مجلة الفكر الاسلامى، السنة الاولى، العدد الثانى، ربيع الثانى ـ جمادى الثانيه ١٤١٤هـ، قم.
٤ ـ ابراهيمى دينانى، غلامحسين، سه مسئله فلسفى از خواجه نصير تا ملاصدرا، معارف، دوره سوم، شماره ٢، مرداد، آبان ١٣٦٥.
٥ ـ بهبهانى، سيدعلى موسوى، نظريه ميرداماد و ملاصدرا در مسأله حدوث و قدم عالم، نشريه دانشكده ادبيات و علوم انسانى، سال ٢٣، شماره ٢ـ١، ١٣٥٥ش.
٦ ـ حجازى، سيدمحمدرضا، وجود و علم در فلسفه صـدرالمتـألهين، معـرفت، سـال سـوم شـماره٢(١٠)، پاييز ١٣٧٣ش.
٧ ـ حكمت، على اصغر، از الكندى تا صدرا، مجله دانشكده ادبيات، سال دهم، شماره ٣، فروردين ١٣٤٢.
٨ ـ حقدار، على اصغر، فلسفه نوصدرايى (حكمت متعاليه در دوران معاصر)، كيهان هوايى، شماره ١١٠٥، چهارشنبه ١١ آبان ١٣٧٣ش.
٩ـ حقدار، على اصغر، مبانى حكمت متعاليه از ديدگاه صدرالمتألهين، كلام اسلامى، سال سوم، شماره(٤)، زمستان ١٣٧٣ش.
١٠ ـ دانا سرشت، اكبر، پاسخ دو انتقاد، مجله راهنماى كتاب، س ٦، ش ٤و٥، تير و مرداد ١٣٤٢ش.
١١ ـ دانش پژوه، محمدتقى، فهرست نگارشهاى صدراى شيرازى، مندرج در يادنامه ملاصدرا، به اهتمام سيدحسين نصر، تهران، ١٣٤٠ش، انتشارات دانشگاه تهران، ص ١٠٥ـ١٢٠.
١٢ ـ ذكاوتى قراگزلو، عليرضا، نكته گيريهاى ملاصدرا بر بوعلى، معارف، دوره هشتم، ش ١، فروردين، تير ١٣٧٠.
١٣ ـ ذكاوتى قراگزلو، عليرضا، انتقاد بر ملاصدرا در عصر ما، كيهان فرهنگى، سال ٨، ش ٧، دى ١٣٧٠.
١٤ ـ رفيعى قزوينى، سيدابوالحسن، شرح حال صدرالمتألهين شيـرازى، منـدرج در عـرفان و عـارف نـمايان (ترجمه كسر اصنام الجاهليه)، تهران، ١٣٧١ش، انتشارات الزهرا، ص ١٧.
١٥ ـ سجادى، دكتر سيدجعفر، بحثى در علم يا وجود ذهنى، مجله دانشكده ادبيات و علوم انسانى،سال ٢٢، ٩٢ـ٩١، ١٣٥٤ش.
١٦ ـ طباطبائى، سيدمحمدحسين، تاريخ و روش فلسفى ملاصدرا، مندرج در مجموعه مقالات و پرسشهاى و پاسخها، به كوشش و مقدمه سيدهادى خسروشاهى، ج٢، تهران، ١٣٧١ش، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ص٣.
١٧ ـ طباطبائى، سيدمحمدحسين، انتقاد بر انتقاد يادنامه ملاصدرا، مجموعه مقالات و پرسشها و پاسخها ، ج٢، ص ٢١.
١٨ ـ طباطبائى، سيدمحمد حسين، بحثى درباره ملاصدرا، مجموعه مقالات و پرسشها و پاسخها، ص ٣٣.
١٩ ـ طباطبائى، سيدمحمدحسين، اصالت وجود و هدف حيات، مجموعه مقالات و پرسشها و پاسخها. ج٢، ص ١٠٥.
٢٠ ـ غرويان، محسن، امكان وجود فقرى در فلسفه، كيهان انديشه، شماره ٥٠، مهر و آبان ١٣٧٢ش.
٢١ ـ كديور، محسن، انديشه هاى جديد و ارزش تفكر فلسفى صدرالمتألهين، كيهان انديشه، شماره ٥٠، مهر و آبان ١٣٧٢ش.
٢٢ ـ مبينى، حسن، اصالت وجود در حكمت متعاليه و فلسفه غرب، كيهان انديشه، ش ٤٩، مرداد و شهريور ١٣٧٢.
٢٣ ـ مصباح يزدى، محمدتقى، نكاتى پيرامون اصالت وجود در فلسفه ملاصدرا، كيهان فرهنگى، سال ٨، شماره ٦، آذر ١٣٧٠.
٢٤ ـ مصلح، جواد، بحث فلسفى، نشريه معارف، شماره ٢٤ـ٢٥و٢٦، ١٣٥٥ ش.
٢٥ ـ مصلح، جواد، اصول فلسفه صدرالدين شيرازى، مندرج در جشن نامه هانرى كرين، زير نظر سيدحسين نصر، تهران، ١٣٥٦ش، انجمن فلسفه ايران، ص١٤١.
٢٦ ـ نصر، سيدحسين، مابعدالطبيعه صدرالدين شيرازى و فلسفه اسلامى در ايرانِ دوره قاجار، مشكوة، شماره ٣٢، ١٣٧١ش، مشهد.
٢٧ ـ نژاد سليم، رحيم، جهان يك سياله روان، كيهان انديشه، ش ٣٣، آذر و دى ١٣٦٩ش.
٢٨ ـ نژاد سليم، رحيم، ابتكار صدرالمتألهين در علت و معلول، كيهان انديشه، ش٤٧، فروردين و ارديبهشت ١٣٧٢.
٢٩ ـ همائى، جلال الدين، تجدد امثال و حركت جوهرى، مجله جاويدان خرد، سال ٣، ش ١. تابستان ١٣٥٦.
٣٠ ـ حكمت متعاليه، كيهان انديشه، شماره ٤٨، خرداد و تير ١٣٧٢ش. بخش دوم: آثار و تأليفات ملاصدرا و ترجمه آنها
تاكنون پنج فهرست نگارى تحقيقى از تأليفات و آثار ملاصدرا انجام يافته است:
الف: دانش پژوه، محمدتقى، فهرست نگارشهاى صدراى شيرازى، يادنامه ملاصدرا، تهران، دانشكده الهيات، ١٣٤٠ش، ص ١٠٥ـ١٢٠.
ب ـ نصر، سيدحسين، آثار ملاصدرا، مقدمه رساله سه اصل، تهران، دانشكده معقول و منقول، تهران، ١٣٤٠ش.
ج ـ آشتيانى، سيدجلال الدين، فهرست نگارشهاى آخوند ملاصدراى شيرازى، شرح حال و آراء فلسفى ملاصدرا، مشهد، انتشارات زوار، ١٣٤١ش، ص ٢١٠ـ٢٢٥ [، حقدار، على اصغر، كتابشناسى استاد آشتيانى (ضميمه عرفان اسلامى از ابن عربى تا عصر حاضر در آثار استاد آشتيانى)، قم، ١٣٧٣ش].
د ـ خواجوى، محمد، تصنيفات صدرالمتألهين، لوامع العارفين فى احوال صدرالمتألهين، تهران، انتشارات مولى، ١٣٦٦ ش، ص ٩٩ـ١٢٧.
هـ ـ بيدارفر، محسن، تاليفات صدرالمتألهين، تفسير القرآن الكريم، جلد اول، قم، انتشارات بيدار، ١٣٦٦ش، ص ٩٠ ـ ١١٧(اين فهرست نگارى به جهت كاملتر و دقيقتر بودن اساس اين قسمت از كتابشناسى حاضر را تشكيل مى دهد.)

* * *

١ ـ اتحاد العاقل و المعقول
٢ ـ اتصاف الماهية بالوجود ، الف: مجموعه رسائل آخوند، تهران ، ١٣٠٢ق، چاپ سنگى، ص ١١٠ـ١١٩/ ، ب: حاشيه رساله و تصور و تصديق (الجوهر النضيد)، تهران، ١٣١١ق، چاپ سنگى.
٣ ـ اجوبة المسائل شمس الدين محمد الجيلانى (ملاشمسا)، ، حاشيه مبدأ و معاد، تهران، ١٣١٤ق، چاپ سنگى، ص ٣٤٠ـ٣٥٩.
٤ ـ اجوبة المسائل النصيريه، الف: حاشيه شرح الهداية الاثيريه، تهران، ١٣١٣ق، چاپ سنگى، ص ٣٨٣ـ٣٩٣/ ، ب: حاشيه تهذيب الاخلاق، تهران، ١٣١٤ق، چاپ سنگى، ص ٣٧٢ـ٣٩١ (نگارنده اين رساله را با مقدمه اى در موضوعات سه گانه آن (حركت و زمان، بقاى نفس، قاعده الواحد لايصدر عنه الا الواحد) با تعليقاتى همراه متن تصحيح شده بر مبناى دو نسخه فوق در دست انتشار دارد.)
٥ ـ اجوبة المسائل (جواب مسائل بعض الخلان) ، رسائل فلسفى، به تصحيح و تعليق سيدجلال الدين آشتيانى، مشهد، ١٣٩٢ق، دانشكده الهيات.
٦ ـ اثبات شوق الهيولى للصوره
٧ ـ اسرار الايات و انوار البينات ، الف: تهران، ١٣١٩ق، چاپ سنگى/ ، ب: به تصحيح محمدخواجوى، تهران، ١٣٦٠ش، انجمن حكمت و فلسفه ايران (ترجمه فارسى محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى)
٨ ـ اكسير العارفين فى معرفة الحق واليقين ، مجموعه رسائل آخوند، ص ٢٧٨ـ٣٤٠ (ترجمه ژاپنى، توكيو، انجمن بررسيهاى اسلامى)
٩ ـ ايقاظ النائمين، به تصحيح محسن مويدى، تهران، ١٣٦١ش، انجمن اسلامى حكمت و فلسفه ايران.
١٠ ـ رسـاله فى التشـخص ، مجموعه رسائل آخوند، ص ١٢٠ـ١٣٢.
١١ ـ التصور والتصديق ، الف: ملحق به جوهر النضيد، تهران، ١٣١١ق، چاپ سنگى ، ب: ملحق به جوهر النضيد، قم، ١٣٦٢ش، انتشارات بيدار (ترجمه و شرح انتقادى (آگاهى و گواهى)، مهدى حائرى يزدى، تهران، ١٣٦٠ش، انجمن اسلامى حكمت و فلسفه ايران).
١٢ ـ تعليقات شرح حكمة الاشراق ، ملحق به شرح قطب الدين شيرازى بر حكمة الاشراق، تهران، ١٣١٥ق، چاپ سنگى.
١٣ ـ تعليقات على الالهيات من الشفا ، ملحق به الهيات شفا، تهران، ١٣٠٣ق، چاپ سنگى، (چاپ افست: قم، انتشارات بيدار).
١٤ ـ تفسير آية النور ، الف: تفسير سور قرآنيه، تهران، ١٣٢٢ق، چاپ سنگى/ ، ب: تهران، ١٣١٣ق، چاپ سنگى/ ، ج: تفسير القرآن الكريم، تصحيح محمدخواجوى، قم، ١٣٦٦ش، انتشارات بيدار، (ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٢ش، انتشارات مولى)
١٥ ـ تفسير آية الكرسى ، الف: تفسير سور قرآنيه/ ، ب: تفسير القرآن الكريم،
١٦ ـ تفسير سوره الاعلى ، الف: تفسير سور قرآنيه/ ، ب: به همراه كشف القواعد، تهران، ١٣١٢ق، چاپ سنگى/ ، ج: تفسير القرآن الكريم، (ترجمه محمد خواجوى، تهران، انتشارات مولى)
١٧ ـ تفسير سوره الحمد والبقره ، الف: تفسير سور قرآنيه/ ، ب: به همره كشف القواعد/ ، ج: تهران، ١٣٩٣ق، چاپ حروفى/ ، د: تفسير القرآن الكريم.
١٨ ـ تفسير سوره الجمعه ، الف: تفسير سور قرآنيه/ ، ب: تفسير القرآن الكريم، ج (ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، انتشارات مولى).
١٩ ـ تفسير سوره الحديد ، الف: تفسير سور قرآنيه/ ، ب: تفسير القرآن الكريم،
٢٠ ـ تفسير سوره الزلزال ، الف: تفسير سور قرآنيه ، ب: تفسير القرآن الكريم، (ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، انتشارات مولى).
٢١ ـ تفسير سوره السجده ، الف: تفسير سور قرآنيه ، ب: تفسير القرآن الكريم،
٢٢ ـ تفسير سوره الطارق ، الف: تفسير سور قرآنيه ، ب: تفسير القرآن الكريم، (ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، انتشارات مولى).
٢٣ ـ تفسير سوره الواقعه ، الف: تفسير سور قرآنيه ، ب: تفسير القرآن الكريم، (ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، انتشارات مولى).
٢٤ ـ تفسير سوره يس ، الف: تفسير سور قرآنيه ، ب: تفسير القرآن الكريم.
٢٥ ـ حدوث العالم ، الف: مجموعه رسائل آخوند/ ، ب: با تصحيح و و ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، انتشارات مولى.
٢٦ ـ رساله الحشر ، الف: مجموعه رسائل آخوند/ ، ب: حاشيه مبدأ و معاد، ص ١٨٤ـ٢٣١، چاپ سنگى/ ، ج: حاشيه كشف الفوائد، تهران، ١٣١٢ق، ص ٩٤ـ١٤٠/ ، د: به تصحيح و ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، انتشارات مولى.
٢٧ ـ الحكمة العرشيه ، الف: ملحق به رسالة المشاعر، تهران، ١٣١٥ق، چاپ سنگى/ ، ب: با ترجمه غلامحسين آهنى ، ١/ب: اصفهان، ١٣٤١ش، دانشگاه اصفهان/ ، ٢/ب: تهران، ١٣٦١ش، انتشارات مولى.
٢٨ ـ الحكمة المتعاليه فى الاسفار العقلية الاربعه (فى المسائل الربوبيه ـ خ ل) ، الف: تهران، ١٢٨٢ق، چاپ سنگى با حواشى سبزوارى/ ، ب: قم، ١٣٨٣ق، چاپ مطبعة الحيدرى با حواشى سبزورى، نورى، اصفهان، آقا على، هيدجى و طباطبايى در ٩ جلد/ ، ج: نجف ١٣٨٧ق، / ، د: بيروت، ١٩٨١م، دار احياء التراث العربى/ ، هـ: تهران، ١٤١٤ق،مؤسسة الطباعه و النشر وزارة الثقافة والارشاد الاسلامى به تصحيح و تعليق آية اللّه حسن حسن زاده آملى (ترجمه و تلخيص جواد مصلح (فلسفه عالى) و (روانشناسى فلسفى)، تهران، ١٣٣٧ش، انتشارات دانشگاه تهران)
٢٩ ـ خلق الاعمال ، الف: مجموعه رسائل آخوند، ص ٣٧١ـ٣٧٧/ ، ب: حاشية كشف الفوائد، ص ١٤٦ـ١٥٨.
٣٠ ـ ديباچه عرش التقديس.
٣١ ـ ديوان شعر و منتخب رباعيات و مثنويات ، ملحق به رساله سه اصل، به تصحيح سيدحسين نصر، الف: تهران، ١٣٤٠ش، دانشكده معقول و منقول/ ، ب: تهران، ١٣٦٠ش، انتشارات مولى/ ، ج: تهران، ١٣٦٥ش، انتشارات مولى.
٣٢ ـ سريان نور وجود الحق فى الموجودات ، مجموعه رسائل آخوند.
٣٣ ـ سه اصل، به تصحيح سيدحسين نصر ، الف: تهران، ١٣٤٠ش، دانشكده معقول و منقول ، ب: تهران، ١٣٦٠ش، انتشارات مولى ، ج: تهران، ١٣٦٥ش، انتشارات مولى.
٣٤ ـ شرح الاصول من الكافى/ الف: به ضميمه مفاتيح الغيب، تهران، ١٢٨٢ق، چاپ سنگى/ ، ب: به تصحيح و ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٠ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى.
٣٥ ـ شرح الهدايه الاثيريه، تهران، ١٣١٣ق، چاپ سنگى.
٣٦ ـ الشواهد الربوبيه فى المناهج السلوكيه ، الف: با تعليقات سبزوارى، تهران، ١٢٨٦ق، چاپ سنگى/ ، ١/ب: به تصحيح و تعليق استاد آشتيانى، مشهد، ١٣٤٦ش، دانشگاه مشهد ٢/ب: تهران ١٣٦٠ش، مركز نشر دانشگاهى (ترجمه جواد مصلح، تهران، ١٣٦٦ش، انتشارات سروش)
٣٧ ـ القضا والقدر ، مجموعه رسائل آخوند، ص ١٤٨ـ٢٣٧.
٣٨ ـ كسر اصنام الجاهليه، به تصحيح محمدتقى دانش پژوه، تهران، ١٣٤٠ش، دانشكده معقول و منقول(ترجمه/الف: محسن شفاهى، تهران،/ ، ب: محسن بيدارفر (عرفان و عارف نمايان)، تهران، ١٤٠٥ق، انتشارات الزهرا).
٣٩ ـ لميه اختصاص المنطقه بموضع معين من الفلك، نسخه خطى، كتابخانه آستان قدس رضوى،ش ٨٧٦
٤٠ ـ اللمعات المشرقيه فى المباحث المنطقيه، شرح و ترجمه (منطق نوين) عبدالحسين مشكوه الدينى، تهران، ١٣٦٢، انتشارات آگاه.
٤١ ـ المبدأ والمعاد/الف: تهران، ١٣١٤ق، چاپ سنگى/ ، ب: به تصحيح و تعليق سيدجلال الدين آشتيانى، تهران، ١٣٥٤ش، انجمن فلسفه ايران/ ، ج: نسخه خطى در اختيار نگارنده اهدائى استاد آية اللّه سيدابوالحسن مولانا، ١٢٣٧ق. (ترجمه ابوالقاسم بن احمد اليزدى، تهران، ١٣٦٢ش، مركز نشر دانشگاهى).
٤٢ ـ متشابهات القرآن ، رسائل فلسفى آخوند، به تصحيح و تعليق استاد آشتيانى، الف: مشهد، ١٣٩٣ق، دانشگاه فردوسى/ ، ب: قم، ١٣٦٢ش، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى.
٤٣ ـ المزاج، مخطوط، كتابخانه آستان قدس رضوى، مشهد، بشماره ١٤٣.
٤٤ ـ المسائل القدسيه ، رسائل فلسفى آخوند، به تصحيح و تعليق سيدجلال الدين آشتيانى.
٤٥ ـ المشاعر ، الف: تهران، ١٣١٥ق، چاپ سنگى/ ، ب: با ترجمه ميرزا عمادالدوله، (عماد الحكمه، تهران، ١٣٤٢ش، انستيو ايران و فرانسه با ترجمه و تعليق فرانسوى هانرى كربن ، ج: با ترجمه غلامحسين آهنى، اصفهان، ١٣٤٠ش، دانشگاه اصفهان/ ، د: با شرح ملامحمدجعفر لاهيجى، به تصحيح و تعليق و مقدمه سيدجلال الدين آشتيانى، ١/د: مشهد، ١٣٨٣ق، انتشارات زوار ٢/د: قم، ١٣٦٠ش، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى.
٤٦ ـ المظاهر الالهيه فى اسرار العلوم الكماليه ، الف: در حاشيه مبدأ و معاد، چاپ سنگى، ص ٢٣٢ـ ٣٣٨/ ، ب: به تصحيح استاد آشتيانى، مشهد، ١٣٨٠ق، دانشكده الهيات.
٤٧ ـ المعاد الجسمانى، با شرح و تصحيح استاد آشتيانى (شرح بر زاد المسافر ملاصدرا)، تهران، ١٣٥٩ش، انجمن حكمت و فلسفه ايران،
٤٨ ـ مفاتيح الغيب ، الف: به ضميمه شرح اصول كافى، تهران، ١٢٨٢ق، چاپ سنگى/ ، ب: به تصحيح محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٣ش، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى (ترجمه محمد خواجوى، تهران، ١٣٦٥ش، انتشارات مولى).
٤٩ ـ الواردات القلبيه فى معرف الربوبيه ، الف: مجموعه رسائل آخوند، ص ٢٣٨ـ٢٧٧/ ، ب: با ترجمه و تصحيح احمد شفيعيها، تهران، ١٣٩٩ق، انجمن فلسفه ايران.
٥٠ ـ الوجود، مخطوط، كتابخانه دانشكده حقوق تهران، (فهرست ص ٥٠٠).
٥١و٥٢ ـ دو نامه به ميرداماد.

*